Advies Coronavirus (COVID-19). Bekijk op onze website welke ondernemingen hun deuren hebben geopend en voorzien zijn van het logo van “Good to Go”. Kijk voor meer advies over een vakantie in Schotland op onze speciale pagina over het coronavirus.

Het Blog

Thomas Telfords mooiste Schotse Bouwwerken

Thomas Teford werd in 1757 in de buurt van Langholm in Dumfries & Galloway geboren. Hij begon zijn carrière als herder, maar werd uiteindelijk een van de beste bouwkundigen van het Verenigd Koninkrijk. Je kunt zijn bouwwerken overal terugzien, maar zijn beste bouwprojecten staan in Schotland.

Julian Glover, de schrijver van de biografie Telford, Man of Iron, deelt zijn favorieten met VisitScotland.

1. Westerkirk Churchyard and Library

Telfords leven begon aan de prachtige rivier de Esk… en dat is gelijk een mooie plek om jouw reis te beginnen. Hij werd aan de kop van het Meggat Water op boederij Glendinning geboren. Deze hoeve bestaat niet meer, maar er staat tegenwoordig een steenmannetje op de plek.

In de bodem van de vallei staan twee buitengewone monumenten: een grafsteen in het klein kerkhof van de Westerkirk en de Westerkirk library. Telford zou de grafsteen ter ere van zijn vader, die stierf toen Telford nog een baby was, hebben gemaakt. Ga met je vingers over de letters die door de jonge Telford zijn uitgehouwen.

De bibliotheek bevat boeken van mijnwerkers uit de jaren 90 van de 18e eeuw. In zijn testament liet Telford, een echte boekenwurm, weten dat hij haar een bedrag wilde schenken. De boeken in de bibliotheek hebben daarom tegenwoordig nog steeds een stempel op de rug met de woorden ‘Telford Legacy’.

2. Neptune’s Staircase

Neptune's Staircase on The Caledonian Canal

Nepture’s Staircase, Fort William

Samen met andere bouwkundigen werkte Telford aan het Caledonisch Kanaal, wellicht de indrukwekkendste waterweg van het Verenigd Koninkrijk. Dit kanaal loopt van de westkust bij Fort William tot aan de oostkust bij Inverness. Het bestaat uit een aantal natuurlijke wateren zoals Loch Ness, maar het was lastig, lang en duur om ze met elkaar te verbinden. Net ten noorden van Fort William, in de schaduw van Ben Nevis, ligt de Neptune’s Staircase. Dit is een serie van acht enorme sluizen die boten de Schotse Hooglanden intillen. Het is de grootste bouwwerk van zijn soort in het Verenigd Koninkrijk en bestaat o.a. uit een draaibrug voor het schilderachtig West Highlandspoor.

3. Clachnaharry Locks

Telford en zijn team kwamen aan het oosteinde van het Caledonisch Kanaal in de buurt van Inverness voor een grote uitdaging te staan: hoe laat je boten veilig de zee in varen? De kust bestond uit een ogenschijnlijk bodemloos wad dat je niet kon uitgraven. De oplossing? Laat het land verder de zee in lopen. Landreclamatie leidde tot de vorming van een solide schiereiland, waar het kanaal veilig doorheen kon lopen. Het was koud en zwaar werk dat jaren duurde, maar tegenwoordig kun je nog steeds de imposante sluisdeuren zien; een eerbetoon aan de krachtinspanning van alle arbeiders van het project.

4. Craigellechie Bridge

THE TELFORD BRIDGE (BUILT BY THOMAS TELFORD IN 1815) CROSSING THE RIVER SPEY NEAR CRAIGELLACHIE, MORAY. PIC: VisitScotland

De Telford Bridge over de rivier de Spey in de buurt van Craigellachie, Moray.

Telford heeft in zijn leven veel indrukwekkende bruggen gebouwd, maar de prachtige Craigellechie Bridge over de rivier de Spey moet wel een van de mooiste zijn. Het ligt tevens in een van de meest vooraanstaande whiskyregio’s van Schotland. De brug werd tussen 1812 en 1815 gebouwd en heeft landhoofden die op kasteeltorens lijken (maar van staal zijn vervaardigd). Het was een innovatief en geliefd ontwerp in zijn tijd, maar wordt tegenwoordig niet meer zoveel gebruikt dankzij de bouw van een nieuwe betonnen brug in de buurt. Maar dat is juist goed, want zo kun je van de brug genieten zonder dat er vreselijk veel verkeer overheen rijdt.

5. Dean Bridge

The fine view of Dean Village from Dean Bridge, Edinburgh

Uitzicht op Dean Village vanaf de Dean Bridge, Edinburgh.

Kort voordat Telford in de zeventig met pension ging, leidde hij de bouw van een radicaal nieuw viaduct in Edinburgh, de Dean Bridge boven het Water of Leith. Het is tegenwoordig nog steeds een belangrijke verkeersader naar en van het centrum. Geniet van een prachtig uitzicht van bovenop dit elegant bouwwerk, waar veel spoorbruggen uit later tijd op werden gebaseerd. De trein was destijds slechts een recente uitvinding.

6. Pulteneytown

In het verre noorden van Schotland in de buurt van het dorp Wick ligt een van Telfords meest opmerkelijke bedenksels, Pulteneytown. Deze industriële vissershaven is gebaseerd op een klad van Telford en zorgde ervoor dat grotere vissersboten voor de haringvangst gebruikt konden worden.

Telford was zowel bouwkundige als architect en dat zie je terug in de aandacht die hij aan de kwaliteit van de huizen en werkplekken schonk. De tuinen en kronkelende straatjes zouden op het dorp Bath in Engeland zijn gebaseerd. En het stratenplan zou zo zijn ontworpen om mensen beschutting tegen de gure wind in de winter te bieden. Veel van het oorspronkelijk dorp staat nog steeds overeind. Volg de bewegwijzerde route door het centrum en leer in het dorpsmuseum meer over de haringvloot.

7. Iona Church

Iona Church

Iona Church, Iona. © Scotland’s Churches Trust.

Telford ontwierp in het begin van zijn carrière kerken in het Engels graafschap Shropshire, maar het was pas in de jaren 20 van de 19e eeuw dat hij er ook een paar in Schotland begon te bouwen. Er waren oorspronkelijk 32 kerken van Telford in de Hooglanden, gebouwd met een klein budget en gefinancierd door de overheid. Een van de kerken die nog steeds overeind staat is de parochiekerk op het beroemd eiland Iona, ten westen van Mull. De reis er naartoe is lang, maar zeker de moeite waard.

8. Dunkeld Bridge

LOOKING OVER THE RIVER TAY TO THE ANCIENT CATHEDRAL CITY OF DUNKELD, WITH A VIEW TO HILLS BEYOND, PERTH & KINROSS. PIC: P.TOMKINS/VisitScotland

Dunkeld Bridge over de rivier de Tay, Perthshire.

De indrukwekkende Dunkeld Bridge, in de buurt van de ruïne van de Dunkeld Cathedral strekt zich over de rivier de Tay uit. Het debiet van deze rivier is overigens meer dan het dubbele dan dat van de rivier de Thames. Het was een van de grootste bruggen die Telford in Schotland heeft gebouwd. Hij koos voor een elegant ontwerp, vervaardigd uit steen. Aan het ene einde, onder de boog, zul je de ijzeren poort van de oude dorpsgevangenis aantreffen.

9. The Mound, Dornoch

De A9 loopt tegenwoordig ten noorden van Inverness over een aantal diepe trechtermondingen aan de kust. Denk bijvoorbeeld aan Loch Fleet in de buurt van Dornoch. Telford ontwierp hier een van zijn meest innovatieve bouwwerken, een lange, lage dijk die het meer van de zee afsluit. Om ervoor te zorgen dat water van het meer nog steeds de zee in kon stromen en om de zalm niet te blokkeren, ontwierp Telford een aantal ijzeren eenrichtingsbuizen in de dijk. Deze sluizen zijn verbreed, maar doen tegenwoordig nog steeds dienst. Zie het zelf en houd een oogje in het zeil voor de zeehonden aan de kust.

10. Wegen in de Hooglanden

The A82 road running through Glen Coe in the Highlands.

De A82 door Glen Coe in de Hooglanden.

Neem tot slot een tour door de Hooglanden, waar je waarschijnlijk een van Telfords bedenksels ziet zonder het door te hebben. Begin 19e eeuw legde hij namelijk met overheidssteun duizenden kilometers aan wegen door de voorheen ondoordingbare Hooglanden aan. Hij gaf ze een degelijk, hard oppervlak dat tegen het soms gure weer bestendig was. Een prachtige sectie meandert tussen de imposante bergen van Glen Coe.

Ontdek Thomas Telford zelf in Schotland. Vergeet niet om jouw favoriete bouwwerken met ons te delen met de hashtag #VisitScotland.

Opmerkingen

Cookiebeleid

VisitScotland gebruikt cookies om uw ervaring op onze website te verrijken. Door onze website te gebruiken stemt u in met ons gebruik van cookies. Lees onze privacy- en cookiesverklaring voor meer informatie.