COVID-19. Bekijk de laatste coronamaatregelen en welke ondernemingen weer veilig kunnen openen.

Het Blog

9 Schotse Feestdagen & waarom we ze vieren

Nieuwsgierig naar onze feestdagen hier in Schotland? Of heb je van een paar gehoord, maar heb je je altijd al afgevraagd waarom ze bij de Schotse cultuur horen? Laat ons je dan aan negen iconische Schotse feestdagen voorstellen en je een uniek kijkje achter de schermen geven. Bewonder de rijke geschiedenis achter deze bijzondere dagen en ervaar ze de volgende keer in Schotland met een diepere waardering.

Burns Night

Piping in the haggis on Burns' Night.

De haggis wordt op Burns Night aangekondigd

In Schotland komen we ‘s avonds op 25 januari samen om het leven en het oeuvre van onze literaire held, Robert Burns, te eren. Elke Burns Night bestaat uit een Burns Supper, een smakelijke maaltijd die onze iconische (en overheerlijke) haggis met een paar voordrachten uit het werk van Burns combineert.

Elke Burns Night wordt niet iets anders gevierd, maar het begon allemaal toen een groepje vrienden van Burns bij zijn oud huis samenkwamen om het vijfjarig jubileum van zijn overlijden te vieren. Het was naar alle waarschijnlijkheid een geslaagde avond, aangezien ze hierop besloten om een club op te richten en de avond zes maanden later op Burns’ verjaardag over te doen.

Er waren in het begin een paar problemen, zoals het gebruik van de verkeerde dag voor Burns’ verjaardag! Maar vanaf 1803 organiseerde de club elk jaar een Burns Supper op 25 januari. De populariteit van de eerste Burns Society was zo groot dat meer en meer mensen over de Burns Suppers hoorden en hun eigen Burnsclub en avonden organiseerden.

Het is een leuke avond als je van goed eten en literatuur houdt! Volg anders onze gids om je eigen Burns Supper te organiseren of kom naar Schotland en vier deze speciale avond met ons.

 

Leer meer over Burns Night, waaronder met onze video over het vreemde verhaal over de wilde haggis.

 

Up Helly Aa

Up Helly Aa on Shetland.

De Up Helly Aa op Shetland

De bevolking van Shetland viert hun Vikingerfgoed elk jaar sinds de 19e eeuw met een fakkeloptocht door de dorpskern, waarna er een Vikingschip in de fik wordt gestoken. Inwoners en bezoekers gaan na afloop samen naar de vele kroegen en restaurants om de avond feestelijk voort te zetten.

Hoewel Shetland tot 1469 deel van Noorwegen uitmaakte, is de Up Helly Aa een uniek festival. Het wordt niet elders in Scandinavië of andere gebieden waar de Vikingen zich ooit hadden gevestigd gehouden. Sterker nog, het lijkt meer op de andere Keltische vuurfestivals in de rest van Schotland, zoals de Stonehaven Fireballs.

Hoe dan ook, de eerste Up Helly Aa die in 1881 in Lerwick plaatsvond, was overduidelijk bedoeld als een viering van het Vikingerfgoed van Shetland. Meedere aspecten, waaronder het in brand steken van een Vikingschip, werden later toegevoegd. Elke gemeenschap op Shetland organiseert haar eigen Up Helly Aa, waardoor elk feest net iets anders is. Er zijn 11 verschillende Up Helly Aa’s in totaal, die allemaal tussen januari en maart worden gehouden en elk jaar duizenden bezoekers aantrekken.

Ervaar deze unieke feesten zelf, bewonder de fakkeloptocht en dans de hele avond met Vikingen. De eerste Up Helly Aa van het jaar is het Scalloway Fire Festival (tweede vrijdag van januari) en de grootste vindt in Lerwick plaats (laatste dinsdag van januari). De laatste van het jaar is de Delting Up Helly Aa (derde vrijdag van maart) die ongeveer rond dezelfde tijd plaatsvindt als wanneer de eerste papegaaiduikers voor de zomer terug naar Schotland keren.

 

Leer meer over  de Up Helly Aa.

 

Six Nations

De Six Nations, zowel het mannen als het vrouwentoernooi, vindt jaarlijks vanaf het eerste weekend van februari plaats. De laatste rugbywedstrijd wordt vijf weken later op Super Saturday gespeeld. Het eerste toernooi werd in 1883 tussen de toentertijd vier naties van het Verenigd Koninkrijk gespeeld: Engeland, Ierland, Schotland en Wales. Frankrijk en Italië speelden vanaf respectievelijk 1910 en 2000 mee. Elke natie speelt slechts één wedstrijd tegen de andere teams, waardoor er maar 15 wedstrijden tijdens de Six Nations in in totaal worden gespeeld.

Rugby is een vrij jonge sport. Tot de jaren 60 van de 19e eeuw waren rugby en voetbal in feite hetzelfde spel, waarbij je zowel met de bal mocht rennen als trappen. Men stelt dat deze vorm van het spel in de middeleeuwen in Schotland en Engeland ontstond toen hele dorpen tegen elkaar speelden. Men probeerde een bal, gewoonlijk van een varkensblaas gemaakt, door de poorten van het kerkhof van het ander dorp te krijgen. Het was eigenlijk een soort nepoorlog. En het was niet raar dat men tijdens de strijd gewond raakte of zelfs overleed!

In 1871 organiseerde men in Edinburgh een rugbywedstrijd met de moderne spelregels tussen Engeland en Schotland (die Schotland overigens won). Dit leidde ertoe dat in de 12 jaar hierop er zo nu en dan vriendschapswedstrijden tussen de vier naties van het Verenigd Koninkrijk werden gehouden, met in 1883 dus uiteindelijk de eerste wedstrijd van het Home International Championship, de voorloper van de Six Nations.

Kom naar Schotland en moedig je favoriete team aan! Heb je er geen, dan nodigen we je uit om in het Murrayfieldstadion of in een van de vele kroegen van Schotland samen met de Schotse supporters voor ons land te juichen.

Wil je het oude rugby en voetbalspel met je eigen ogen zien, kom dan naar de Kirkwall Ba’. Dit evenement vindt elk jaar op eerste kerstdag en nieuwjaarsdag op Orkney plaats en combineert de oude spelregels met een zachtaardiger spel!

 

Leer meer over  rugby in Schotland.

 

Beltane

A cavalcade of colourful characters at Edinburgh's Beltane Festival.

Een groep kleurrijke personages op het Beltane Festival in Edinburgh

Dit traditioneel Keltisch festival viert het begin van de lente en vindt op 30 april plaats, ongeveer halverwege de equinox van maart en de zonnewende van juni. Het vindt zijn oorsprong onder de Goidelische Kelten van Ierland, en is zelfs ouder dan de Bataafse Opstand. In het verleden werd het overal in Schotland gevierd, maar staat tegenwoordig doorgaans bekend vanwege het spectaculair vuurspektakel op de Calton Hill van Edinburgh.

Beltane had vroeger een belangrijke religieuze en sociale functie. De vreugdevuren van Beltane symboliseerden de terugkeer van de zomer, waarbij de gemeenschap samenkwam, feestte en vee langs de vuren leidde om ze te zuiveren.

Het festival op de Calton Hill wordt door de Beltane Fire Society georganiseerd om de Keltische tradities van Schotland levend te houden en om de inwoners van de stad terug naar de natuur te brengen. Deze herleving van oeroude tradities vindt elk jaar al sinds 1988 plaats. Ervaar het zelf! Geniet van de optocht met de meikoningin, de dood en wederopstanding van de Groene Man en het aansteken van het vreugdevuur.

Misschien ben je al een beetje met Beltane bekend dankzij de film The Wicker Man (1973). De feestelijkheden en het ritueel aan het einde van de film zijn een erg, erg losse adaptatie van het festival. Maar maak je maar geen zorgen, op het daadwerkelijk Beltane festival vinden geen offers plaats! Bewonder de filmlocaties van deze klassier zelf in Ayrshire en Dumfries & Galloway.

 

Leer meer over  Beltane en andere Schotse vuurfestivals.

 

World Whisky Day

A family enjoys a glass of whisky.

Een familie geniet van een glas whisky, Edinburgh

World Whisky Day klinkt als een eeuwenoud begrip, net als de drank zelf. Maar hij is in feite vrij nieuw! Het vindt op elke derde zaterdag van mei plaats en wordt wereldwijd gevierd. Je kunt het zien als het hoogtepunt van de Schotse whiskymaand.

World Whisky Day werd in 2012 door Blair Bowman, een student Romaanse Taal en Cultuur aan de University of Aberdeen, opgericht. Bowman, een fervent whiskydrinker, deed een deel van zijn studie in Spanje, waar hij zich verbaasde over hoeveel men van de drank hield. Verrast dat er toentertijd geen internationale dag voor whisky was, besloot Bowman om er dan maar zelf een op te zetten. En het was vanaf het begin al een wereldwijd succes.

Vier World Whisky Day en whiskymaand in Schotland. Geniet van een aantal leuke evenementen en proeverijen en leer op een rondleiding meer over de geschiedenis en het maakproces van de drank.

Schotland heeft vijf whiskyregio’s met elk haar unieke smaak. Ontdek bij welke  Schotse clan jij hoort, gebaseerd op jouw favoriete whisky.

 

Leer meer over  onze whiskymaand.

 

Highland games

The Atholl Highlanders tug of war.

De Atholl Highlanders zijn aan het touwtrekken

In Schotland kijken we elk jaar met plezier naar hoe deelnemers hun kracht en uithoudingsvermogen tegen elkaar meten. Hoewel de eerste spelen van het jaar al in mei in Gourock plaatsvinden, piekt het seizoen pas echt in juli en augustus met spelen over heel het land. De laatste worden in september gehouden.

Koning Malcolm III zou de eerste Highland games in de 11e eeuw hebben georganiseerd. Hij gebood de snelste clansleden naar de top van de Craig Choinnich in de buurt van Braemar te rennen. De winnaar zou zijn nieuwe persoonlijke diensbode worden. Kortom, de allereerste spelen waren naar verluidt een uit de kluiten gewassen en uitdagend sollicitatiegesprek!

Elke Highland games zijn uniek, maar de moderne spelen worden gewoonlijk door een hoofd geleid. Er zijn een aantal onderdelen, waaronder muziek, dans en atletiek (bekend vanwege het beroemd paalwerpen, hamerslingeren en sprints). Sommige spelen laten toeschouwers ook aan een aantal amateurevenementen meedoen, wat jou dus ook de kans geeft om in Schotland de beste op de spelen te worden!

Bekijk onze fantastische video voor alles wat je over de Highland games moet weten, en plan jouw reis om dit iconisch spektakel zelf te ervaren.

 

Leer meer over  de Highland games, waaronder hoe je ze in je eigen tuin kunt organiseren.

 

Largs Viking Festival

Largs Viking Festival battle reenactment.

Largs Viking Festival

Het havendorp Largs aan de prachtige kust van Ayrshire organiseert elk jaar een festival ter ere van de laatste veldslag tussen Schotten en Vikingen. Het festival vindt al sinds 1980 eind augustus/begin september plaats om het Vikingerfgoed van Largs te herdenken.

Ervaar hoe geschiedenis op het Largs Viking Festival tot leven komt. Bewonder de voordracht van de saga van Haakon Hákonarson, de koning van Noorwegen, Orkney, Shetland en de Hebriden, en hoor hoe hij zijn rijk tegen Alexander III van Schotland probeerde te verdedigen.

Geniet met het hele gezin van de Schotse jaarmarkt, het Vikingdorp, het doolhof en meer. Er zijn gewoonlijk muzikale optredens en een fakkelparade dat eindigt met het in de fik steken van een Vikingschip en een spectaculaire vuurwerkshow.

 

Leer meer over  het Largs Viking Festival.

 

St Andrew’s Day

Friends and families enjoy celebrating St Andrew on the streets of the town.

Vrienden en families vieren samen St Andrew’s Day

St Andrew’s Day (30 november) is pas sinds 2007 een nationale feestdag. De dag eert Sint-Andreas, de patroonheilige van Schotland, met een groot aantal evenementen in heel het land. Maar waarom is de 30e zo’n belangrijke dag, en waarom is Andreas de patroonheilige en wat heeft dit allemaal met de Schotse vlag te maken?

Laten we met de dag beginnen. Het oudheidens feest Halloween was in de 11e eeuw nog steeds een belangrijke dag voor veel Schotten. Het was immers een feestelijke herinnering voor boeren om hun vee voor de winter op stal te halen. Koning Malcolm III wilde deze heidense feestdag met een christelijke vervangen door boeren te gebieden om hun vee een maand langer, tot Andreasmis, in de velden te laten grazen.

Als apostel van Jezus die, zoals bekend, op een diagonaal kruis ter dood werd gebracht, was Andreas een van de meer bekende heiligen. Maar behalve een mis op zijn naamdag was 30 november nog geen bijzondere dag in Schotland.

Dan de heiligman. Pas 300 jaar later, tijdens de eerste Schotse onafhankelijkheidsoorlog (1296–1328), werd Sint-Andreas door de Schotse edelen tot patroonheilige van Schotland uitgeroepen. Sint-Andreas was in de 300 jaar daarvoor steeds populairder geworden, maar vanaf 1320 was hij pas officieel de patroonheilige van ons land.

Tot slot, de vlag. Je weet welicht al dat onze vlag ookwel de Sint-Andreasvlag wordt genoemd of dat het een andreaskruis toont. Het lijkt dus aannemelijk dat Schotland de vlag op het slagveld gebruikte zodra het land Andreas tot zijn patoonheilige uitriep. Maar dat was niet het geval. De vlag werd pas na de oorlog, in 1388 bij een klein grensconflict bij Otterburn gebruikt.

St Andrew’s Day heeft sinds de middeleeuwen een nieuwe dimensie gekregen. Van gewoon maar een dag om Halloween te vervangen tot een nationale feestdag met festivals of een leuke traditionele ceilidh. Kom en ervaar het zelf, en zie de Sint-Andreasvlag met trots aan vlagstokken overal in het land wappert.

Ondanks de grote inspanning van koning Malcolm om zijn volk niet meer aan Halloween te laten denken, is Halloween nog steeds een grote dag in Schotland. Bekijk anders ook een paar van onze markante en unieke Halloweentradities.

 

Leer meer over St Andrew’s Day en bekijk onze video voor meer uitleg.

 

Hogmanay

PyroCeltica who lead Edinburgh's Torchlight Procession down the Royal Mile.

PyroCeltica tijdens de fakkeltocht over de Royal Mile van Edinburgh

In Schotland vieren we Hogmanay (oudjaar) met spectaculaire vuurfestivals en een aantal unieke gewoontes, tradities, vuurwerkshows, ceilidhs en (live)muziek. Kortom, Hogmanay is niet zomaar het Schotse woord voor oudjaar, het is een volledig uniek festival. Maar waar komt het vandaan?

Niemand weet het helemaal zeker, maar we hebben een paar goede aanwijzingen:

  • Het woord ‘Hogmanay’ bestaat enkel in het Schots, een taal die van een noordelijk dialect van het Oudengels is afgeleid.
  • Hogmanay is een vuurfestival dat een belangrijk moment van het jaar viert én dit festival vindt enkel in Schotland en het noorden van Engeland plaats, plekken waar men vroeger dit Oudengels dialect sprak.
  • De Kelten houden normaliter vuurfestivals om belangrijke momenten van het jaar te vieren. Voor Halloween (het begin van de herfst) en Beltane (het begin van de lente) gebruikten de oude Kelten bijvoorbeeld vreugdevuren om mensen en vee symbolish te zuiveren en om kwade feeën en andere kwaadaardige geesten af te schrikken.
  • Er zijn geen Keltische vuurfestivals buiten Schotland op de Britse Eilanden in de winter.
  • Hogmanay vindt rond dezelfde tijd als Yule (het Viking nieuwjaar) plaats. Dit festival is echter geen vuurfestival.

Dus, wat proberen al deze aanwijzingen ons te vertellen? Nou, er was ooit in de middeleeuwen een koninkrijk, het koninkrijk Northumbria, dat zich van de Firth of Forth tot aan de rivier de Humber langs de Noordzee uitstrekte. De bevolking was een mix van Angel-Saksen, Kelten en Vikingedelmannen, waarbij het gros van de bevolking dit eerdergenoemd noordelijk Oudengels dialect sprak.

Het is vrij normaal dat wanneer verschillende mensen op dezelfde plek wonen, culturen zich vermengen. Oftewel, wanneer de Vikingen Yule (een van de grootste feestdagen in het Vikingjaar) vierden, werd dit met elementen van Halloween en Beltane vermengd (twee van de grootste feestdagen in het Keltisch jaar).

Feeën spelen een belangrijke rol op Keltische feestdagen, en ze speelden ook een belangrijke rol op Hogmanay. De naam van de feestdag zou namelijk van het Oudengels woord Hoghman zijn afgeleid, dat ‘heuvelmannetje’ of ‘fee’ betekent. Dus Hogmanay zou zoiets als ‘feeënfeest’ betekenen en dus een Viking-Schotse mix van Yule en Halloween kunnen zijn.

 

First footer arrives on New Year's Day.

Een eerste gast komt op nieuwjaar op bezoek.

Een Hogmanaytraditie uit de tijd van de Vikingen die we tegenwoordig nog steeds in Schotland hebben, is ‘first-footing’. Voor dit ritueel dient een man met donker haar de eerste persoon te zijn die je huis betreedt om zo geluk af te dwingen. De gedachte is dat als er in de middeleeuwen een man met blond haar je huis binnen kwam banjeren, dit een moordlustige Viking was. Vreselijk! Bekijk onze video voor meer markante Schotse Hogmanaytradities.

Een van de meest spectaculaire aspecten van Hogmanay is onze jaarlijkse fakkeltocht in Edinburgh op de avond van 30 December en die in Biggar, Combrie en Stonhaven op oudjaarsavond.

 

Leer meer over  Hogmanay.

 

We hopen dat je van deze geschiedenisles over de Schotse feestdagen hebt genoten. Wist je dat je een aantal feestdagen ook online kunt vieren? Bekijk anders ook onze unieke  Schotse feestdagen en evenementen en onze evenementenagenda voor wat er zoal speciaals in ons Jaar van Kust en Water valt te beleven.

Dol op de geschiedenis van Schotland? Vergeet niet om ons blog over de fascinerende geschiedenis achter Outlander te bekijken.

 

Opmerkingen