Coronavirus (COVID-19). Bekijk onze speciale pagina voor meer info qua reizen en coronamaatregelen in Schotland.

Het Blog

12 Unieke Ervaringen en Activiteiten op Shetland

Vier ons Jaar van Kust en Water en ervaar de manier van leven in het noordelijkste deel van het Verenigd Koninkrijk. Er wacht een compleet nieuwe wereld op je op Shetland, een archipel van extremen, waar het leven wordt vormgegeven door de Atlantische Oceaan en de Noordzee.

Hoewel de eilanden op 60 graden noorderbreedte liggen, kun je ze nog steeds gemakkelijk met de veerboot of het vliegtuig bereiken. Ontdek de vrijheid, de fauna en de wilde schoonheid, maar ook de rijke cultuur en de dynamische en vooruitstrevende gemeenschap. Ben je geprikkeld? Bekijk dan de meest unieke ervaringen en activiteiten op Shetland.

1. Ontdek pas echt afgelegen eilanden

Gaada Stack, Isle of Foula

Gaada Stack, Foula

Ontdek Foula, een van de mooiste en meest afgelegen eilanden van het Verenigd Koninkrijk. Het herbergt een aantal van de hoogste kliffen aan zee, duizenden zeevogels en een bevolking van slechts 30 man. Of neem de veerboot naar het minder afgelegen Papa Stour en ervaar de volle kracht van de Atlantische Oceaan terwijl hij de mooie natuurlijke bogen, brandingspilaren en grotten aan de spectaculaire kust aanbrengt en vormgeeft.

De Out Skerries in de Noordzee zijn de oostelijkste eilanden van de archipel, gekenmerkt door hun imposant landschap, erfgoed, buitengewone fauna en een warm onthaal van de lokale bevolking. Sla het nabijgelegen eiland Whalsay niet over. Je vindt er de noordelijkste golfbaan met 18 holes in heel het Verenigd Koninkrijk, alsmede een episch panoramisch uitzicht en veel zeedieren. Fair Isle, verder naar het zuiden, is inmiddels al een echt begrip. Het staat bekend vanwege zijn breiwerk, zeevogels, cultureel erfgoed en de geestdrift van de gemeenschap.

Wist je dat?
Shetland bestaat uit ongeveer 100 eilanden, waarvan 16 bewoond. Hoeveel kun jij er tijdens jouw vakantie bezoeken? Begin met eilandhoppen en vlieg tijdens je avontuur op de eilanden in een klein vliegtuigje met plek voor acht passagiers. Een echt onvergetelijke ervaring! Of spring op een veerboot of huur een boot bij Shetland Sea Adventures. Maak van het Scottish Islands Passport gebruik om je in de toekomst te helpen de eilanden te ontdekken.

2. Ontdek een dode vulkaan in het Shetland Geopark

Hillswick sea stacks, Eshaness, Northmavine

De brandingspilaren van Hillswick, Eshaness, Northmavine

Waar elders op de wereld kun je in één dag over een oeroude oceanische lithosfeer lopen, een dode vulkaan bewonderen en over het strand dwalen? Van de hoogste kliffen in het Verenigd Koninkrijk tot de serene baaitjes; Shetland zit vol met ongelofelijke gebieden die 3 miljard jaar lang zijn gevormd. Vanwege dit rijk geologisch erfgoed werden de eilanden bekroond met de titel UNESCO Mondiaal Geopark, een van slechts zeven in het Verenigd Koninkrijk.

De archipel heeft het meest diverse landschap qua oppervlak in heel Europa, allemaal vanwege het verbazingwekkend aantal rotsformaties. Aanschouw de donkerpaarse en wonderlijke vulkanische kliffen van Eshaness. Je vindt dit bijzonder onderdeel van de Great Glenbreuklijn op het strand van Back Sands in Ollaberry. Of ontdek de grootste tombolo van het Verenigd Koninkrijk bij St Ninian’s Isle.

Wist je dat?
Shetland vanwege zijn isolatie zijn eigen unieke flora heeft. Geen bezoek is compleet zonder het bewonderen van het Keen of Hamar Nature Reserve op Unst. Hier tref je de enige exemplaren van de Edmondstons hoornbloem ter wereld aan. De plant is naar de beroemde 19e-eeuwse plantkundige Thomas Edmondston uit Unst genoemd, toen hij nog maar een tiener was.

3. Kijk omhoog tijdens de Simmer Dim

Zie hoe midzomer er op Shetland uitziet en geniet van de buitengewoon lange zomerdagen, wanneer het 19 uur lang licht blijft. De Simmer Dim is een etmaal met enkel schemering, waarbij de zon net onder de horizon duikt om van een zonsondergang in een zonsopgang te veranderen. Avondrood wordt dageraad en het is nooit geheel duister. Ten gevolge kun je zelfs om middernacht een potje golf spelen! De duistere winternachten zijn minstens zo spectaculair. Zit onder de sterren en houd een oogje in het zeil voor het noorderlicht, oftewel de Mirrie Dancers zoals het op de eilanden wordt genoemd.

Wist je dat?
Alle ogen zullen zich dankzij de opening van het nieuwe Shetland Space Centre op Unst in 2022 op de hemel boven Shetland zullen richten. Dit noordelijkst eiland van Shetland wordt de plek waar de eerste commerciële satellieten vanuit het Verenigd Koninkrijk de hemel in worden geschoten. Dit maakt van Shetland het centrum van de snel groeiende mondiale ruimte-industrie.

4. Ervaar de kracht van de zee

Op Shetland ben je nooit meer dan 5 km van de zee verwijderd. Met een kustlijn van iets is meer dan 2700 km, kristalheldere wateren, natuurlijke havens en beschutte baaien is dit een paradijs voor liefhebbers van watersport.

Peddel door de schitterend blauwe wateren rondom de imposante granieten kliffen van Muckle Roe en ontdek de ongelofelijke verborgen zeegrotten en tunnels met een ervaren gids van Sea Kayak Shetland. Of laat lichaam en geest tot rust komen met een duik bij een van de verborgen stranden van Shetland (bekijk ook de wildzwemgroep Selkies).

Wil je Shetland als nooit tevoren beleven? Ga dan op een zeilavontuur met The Swan, een prachtige traditionele houten zeilboot die in 1900 op Shetland is gebouwd. Je hebt geen zeilervaring nodig.

Wist je dat?
De kust van Shetland is een van de beste plekken in Europa qua wind, golven en stroming, waardoor het een koploper in groene energie is. Bluemull Sound, een getijdenkrachtcentrale tussen de kust van Yell en Unst, was de eerste in de wereld die stroom voor het energienet opwekte.

5. Spot orka’s voor de kust

Doordat het door diepe wateren wordt omgeven, is Shetland een van de beste plekken van het Verenigd Koninkrijk om zeedieren te zien. Houd een oogje in het zeil voor de orka’s die grote delen van het jaar voor de kust zijn te zien.

Er wonen ongeveer 6000 gewone en 3000 grijze zeehonden op de kust van Mousa, Scatness en Sumburgh Head. En met een boottocht over de Yell Sound zou je zomaar een paar bruinvissen en heel soms een school dolfijnen kunnen zien. Ga met een reisgids van Shetland Nature of Shetland Photo Tours op avontuur. Wie weet zie wel een otter. Shetland is qua otters het dichtstbevolkt gebied in heel Europa!

Wist je dat?
Shetland staat bekend om zijn schattige, inheemse Shetlandpony’s en andere unieke dieren. ‘s Zomers zijn er meer dan een miljoen nestelende zeevogels op de imposante kliffen te vinden, waaronder de kleurrijke papegaaiduikers, of tammy norries zoals ze in het plaatselijk dialect worden genoemd.

6. Ervaar echte Vikingen

Shetland maakte ooit deel van de Vikingwereld uit. Tegenwoordig kun je de invloed van deze woeste krijgers nog steeds overal zien, van straatnamen als St Olaf Street tot overblijfselen die we vandaag de dag nog op de eilanden opgraven. Je treft oude Vikinghuizen bij Jarlshof en Old Scatness in het zuiden van de archipel en op Unst in het noorden aan. Sterker nog, dit eiland heeft de grootste concentratie ter wereld van langhuizen uit de Vikingtijd.

Bewonder het ongekend Vikingerfgoed op het grootst jaarlijks vuurfestival op Lerwick, de Up Helly Aa. De lijfwachten van de Jarl zullen met toortsen door de straten paraderen voordat ze een replica van een Vikingschip in brand zetten. Tussen januari en maart worden er overal op Shetland verschillende kleinere, maar minstens net zo spectaculaire Up Helly Aa’s georganiseerd. Dus maak van de gelegenheid gebruik om de hele avond vrolijk te zingen en te dansen.

Wist je dat?
Tussen de laatachtste en midachttiende eeuw sprak men op Shetland Oudnoors, een taal die tegenwoordig nog het meest op het Faeröers en het IJslands lijkt. Net als andere gemenebesten in de Vikingwereld had men op Shetland zijn eigen volksparlement, de Tingwall. Klik hier voor meer info over de plaatsnamen op Shetland.

7. Raak verslaafd aan de muziek uit Shetland

Je zult je verbazen over hoe bruisend Shetland wel niet is. Het heeft wereldwijd een reputatie als voedingsbodem voor muziek opgebouwd. Bij de traditionele muziek uit Shetland staat de viool centraal. En de muziek heeft zich vanaf een moment in de 18e-eeuw, toen het instrument werd geïntroduceerd, ontwikkeld. Volkmuziek leende zich uitstekend als exportproduct, doordat de bevolking op Shetland hoofdzakelijk uit kooplui en vissers bestond die met gemak over de hele wereld reisden. Dit zorgde er ook voor dat muziekinvloeden van over de hele wereld op de archipel terecht kwamen.

Geniet het hele jaar door van een memorabele Shetland Spree en andere muzikale evenementen, zoals het Shetland Folk Festival, het Shetland Accordion and Fiddle Festival,  Folk Frenzy en Unst Fest. Of breng je eigen muziekinstrument mee voor een openpodiumavond in een van de vele plaatselijke kroegen.

Wist je dat?
Plan jouw muziekvakantie en steun muzikanten uit Shetland. Luister naar de energieke nummers van Ross en Ryan Couper of geniet met Kevin Henderson (oprichter van de bekroonde band Fiddlers Bid) en Jenna Reid van het geluid van de traditionele Shetlandse viool. Geniet ook van de liedjes van Haltadans, het prachtig kwartet Herkja of de getalenteerde Arthur Nicholson.

8. Pas op voor de Trows

Een paar van de meest geliefde verhalen uit de folklore van Shetland gaan over de Trows, of feeën van de heuvels. Shetlanders hebben al eeuwenlang het plezier gehad om hun eilanden met deze plaaggeesten te delen. De Trows stelen o.a. vee, voedsel en soms zelfs kinderen.

Trows houden met name van vioolmuziek en dansen. Ze ontvoeren soms plaatselijke muzikanten om hen in hun ondergronds onderkomen dagenlang te vermaken. De muzikant heeft niet het gevoel alsof de tijd voorbij gaat. Pas nadat hij of zij wordt vrijgelaten, komt de waarheid boven tafel dat zonder ouder te worden er dagen, maanden, jaren of soms zelfs decennia of eeuwen voorbij zijn gegaan.

De meeste Trows verlieten de archipel in de 19e eeuw, maar een aantal van hen woont nog steeds op Fetlar. Ze staan erom bekend om bij de oeroude steencirkel van Haltadans samen te komen. De stenen zouden volgens de folklore ooit een violist en zijn vrouw ten midden van een cirkel dansende Trows zijn geweest. Toen plots de zon opkwam, werden ze allemaal versteend! Bezoek een van de woningen van de Trows, de trowie knowe, bij het Shetland Museum & Archives in Lerwick. Betreding op eigen risico!

Wist je dat?
De vioolmuziek uit Fetlar is een van de oudste van Shetland, en veel deuntjes zouden van de Trows zijn overgenomen. Leer meer over de folkore van Fetlar in het Fetlar Interpretive Centre. Maak tegelijkertijd ook van de gelegenheid gebruik om de rest van het eiland (vaak aangeduid als de “tuin van Shetland” vanwege zijn groen en vruchtbaar landschap) te ontdekken. Het staat ook bekend om zijn unieke fauna, waaronder de zeldzame grauwe franjepoot.

9. Waar tradionele ambachten en moderne kunst samengaan

Ontdek de mooie kunst- en ambachtswerken die op het imposant landschap, erfgoed en cultuur van Shetland zijn gebaseerd. Van unieke houtsnijwerken en traditionele breitechnieken, die van ouder op kind zijn doorgegeven, tot hedendaagse kust en originele sieraden.

Volg het Shetland Craft Trail en ga onderweg bij Burra Bears langs. Dit bedrijf maakt met de hand teddyberen uit gerycyclede breiwerken van Fair Isle. Geniet ook van plaatselijke souvenirs, zoals de adembenemende zilveren sierraden van Red Houss Shetland of de breiwerken van de innovatieve kleermaker Nielanell. Je kunt vanaf je luie stoel alvast een online breiworkshop van Janette Budge uit Fair Isle volgen.

Kunstliefhebbers kunnen bij de beste moderne kunst- en hoogwaardige ambachtswerken van de Shetland Gallery op Yell of de Bonhoga Gallery in het mooie Weisdale Mill hun hart ophalen. Sla de nabijgelegen Shetland Jewellery niet over. Je vindt hier ontwerpen, gebaseerd op de Oudnoorse mythologie, plaatselijke fauna en traditionele Keltische patronen.

Wist je dat?
Het noordelijkst inheems schapenras van het Verenigd Koninkrijk was ooit door de Vikingen overgebracht. Ontdek eind september de rijke breicultuur van de archipel tijdens de Shetland Wool Week. Bekijk meer online evenementen van o.a. de wol- en textielindustrie uit 2020 terug om te zien wat je te wachten zult staan.

10. Bezoek de beroemdste (en meest intrigerende) bushalte van het Verenigd Koninkrijk!

Als je op Unst met het ov aan het eilandhoppen bent, mag je Bobby’s bus shelter niet overslaan. Dit is zonder twijfel een van Schotlands meest markante plekken (en wellicht de enige bushalte die een toeristische trekpleister is)!

De halte werd 25 jaar gleden door de zesjarige Bobby Macaulay gebruikt om met de bus naar school te gaan. Toen de bushalte werd weggehaald, schreef hij een brief aan de plaatselijke krant, waarna er een nieuwe halte werd gebouwd. Kort hierop begonnen er rare dingen te gebeuren. Er verscheen een kleine rieten tafel, bank, magnetron en vervolgens een tapijt, telefoon en gordijnen. Kort daarop kwam er ook een tv en een paar nephamsters. Geen van de 500 bewoners op het eiland claimde ook maar van iets te weten.

De eccentrieke bushalte werd al snel een essentiële stop op Unst, ondermeer vanwege de creativiteit van het Bobby’s Bus Shelter Executive Board die haar elk jaar opnieuw inricht. Er waren thema’s als het jubileum van koningin Elizabeth II, het heelal, de suffragettebeweging, zeilschepen en het leven onder de zee. Het is tegenwoordig zelfs zo populair dat men van over de hele wereld langskomt om een foto te maken en het gastenboek te tekenen.

Wist je dat?
Maak op Unst ook een uitstapje naar het Hermaness National Nature Reserve waar je jezelf tot noordelijkste persoon van het Verenigd Koninkrijk kunt uitroepen. Vanaf daar kun je het pad naar de adembenemende kliffen bij de Muckle Flugga Lighthouse volgen en de jan-van-genten op spectaculaire wijze de zee in zien duiken of de papegaaiduikers op de kliffen zien nestelen. Sluit de dag af met een overheerlijk sneetje taart in de Victoria’s Vintage Tearooms.

11. Proef de beste vis en zeevruchten van het Verenigd Koninkrijk

De ongerepte baaitjes en wateren voor de kust van Shetland vormen een idylische omgeving met een haast onuitputtelijke hoeveelheid smakelijke vis en zeevruchten. Sterke getijden brengen veel zalm naar de eilanden, terwijl de bekende dikke Shetlands mosselen op natuurlijke wijze op touwen (die in de zee hangen) groeien.

De zee inspireert tevens de restaurants op de eilanden. Geniet van traditionele schelvis, makreel of heilbot bij Frankies Fish & Chips in Brae, van een smakelijke gerookte zalm bij het Busta House Hotel of van Burrakrab en blauwe Yellmosselen bij de Fjara Café Bar in Lerwick. Naast bekende vissen als schelvis, kun je hier ook minder de bekende zoals leng of scharrentong uitproberen. Naast verse of gerookte vis, eet men op Shetland ook zure vis, een overblijfsel van de Vikingcultuur.

Wist je dat?
De visserij is een integeraal onderdeel van het erfgeod en de cultuur van de Shetlandeilanden. Shetland kent een paar van de duurzaamste en innovatiefste visserijen in heel Europa. Lerwick heeft de op een na grootste vishaven van heel het Verenigd Koninkrijk, en Shetland haalt meer vis aan wal dan Engeland, Wales en Noord-Ierland bij elkaar. Ontdek gerechten, drank, recepten en meer met de tips van Taste of Shetland.

12. Spik da dialect van Shetland

Het Shetlands dialect, oftewel het Shetlands, is een mix van Oudschots met een sterke invloed van het Oudnoors. Het is vanwege zijn geschiedenis dan ook een van de meest herkenbare varianten van de Schotse taal.

De Vikingen die zich in de 9e eeuw op de eilanden vestigden, brachten hun eigen taal, het Oudnoors, naar Shetland. Shetland behoorde tot 1469 bij Noorwegen totdat ze samen met Orkney als bruidsschat aan Schotland werden gegeven. Rond deze tijd veranderde het Oudnoors in een unieke taal, het Norn.

Het modern Shetlands dialect is nog steeds een breed gesproken taal met een rijke traditie aan het gesproken woord, drama en liederen. Het heeft veel verwandschap met andere aftakkingen van de Schotse taal, hoewel het Noors erfgoed nog steeds in plaatsnamen, vocabulaire, uitdrukkingen en spreekwoorden de kop opduikt.

Wist je dat?
Leer meer over het Shetlands met Shetland ForWirds en ontdek de geluiden van het Shetlands dialect met de klankkaart van de eilanden. De meeste mensen die Engels verstaan, hebben maar weinig problemen om Shetlanders te begrijpen. Hier zijn alvast een paar woordjes uit het dialect die je wellicht vaak over tafel hoort komen:

  • Peerie – klein
  • Muckle – groot
  • Foy – feest
  • Spree – festijn
  • Smooriekin – smakkerd / zoen
  • Blyde – blij
  • Vexed – sorry
  • Toorie – muts
  • Tammie norie – papegaaiduiker
  • Maali – stormvogel
  • Solan – jan-van-gent
  • Come awa in – kom maar binnen
  • Spaegie – steek / spierpijn
  • Aa my mindin  – sinds ik me kan heugen
  • As for dat! – wat dacht je dan?!
  • Da laek a dat! – kijk toch eens!
  • Fine day a wadder – mooi weertje vandaag
  • Jöst weel back – kwam net terug
  • Daander – aangename wandeling

 

Droom nu, reis later!

NorthLink ferry to Shetland

Een veerboot van NorthLink op weg naar Shetland

Begin je vakantie alvast met www.shetland.org te plannen.

Het is gemakkelijker dan je denkt om Shetland te bereiken. Boek je vliegtickets naar Sumburgh Airport met de Schotse luchtvaartmaatschappij Loganair of begin jouw avontuur met een veilige en comfortabele oversteek met NorthLink Ferries vanuit Aberdeen of Kirkwall. Bekijk de simpele stappen van Loganair Fly Safe of de 12 manieren om veilig met NorthLink te reizen voor een prettige overtocht.

 

Opmerkingen