Spoken in Schotland: feit of fictie?

Noem me bijgelovig maar er hing een kilte in de lucht toen ik Edinburgh per trein verliet, op weg naar Dunkeld & Birnam in Highland Perthshire. Het was herfst – een seizoen synoniem met het bovennatuurlijke. Terwijl de Scotrail-trein naar het noorden raasde, ging de zon onder aan de horizon en liet een roze gloed achter aan de hemel voordat het volledig donker werd.

Dit mag dan wel mijn favoriete tijd van het jaar zijn in Schotland, wanneer de bladeren opkrullen en neerdwarrelen in een kaleidoscoop van gele, bruine en gouden kleuren. Het is erg sfeervol en de perfecte tijd voor een wandeling. Denk er wel om iets warms te dragen want het kan koud worden – vooral ’s nachts...

Mijn bestemming lag op ongeveer 1 uur en 45 minuten van Edinburgh – genoeg tijd om te lezen en na te denken. Ik deed mijn boek dicht en keek op de handige ScotRail app, we waren bijna op het station. Mind the gap. De trein vertrok verder richting Inverness in de nacht. Ik plande mijn route door de schemerige straten,  met de straatlampen als mijn gids, en stak de brug over de ruisende rivier de Tay en ging op weg naar het oude centrum van Dunkeld.

Ik had een rondwandeling door Dunkeld met History and Horror Tours geboekt en moest iets voor 20 uur bij de Mercat Cross zijn. Op weg door het stadje, werd ik me bewust van de pracht van deze historische plaats, dat zich aan de oevers van de rivier de Tay bevindt. Drukke pubs, mensen die af en aan lopen – en geen spook te zien!

Terwijl ik bij het oude kruis stond, met mijn handen in mijn zakken om op te warmen, verscheen een figuur in een zwarte cape en hoed met een lange staf. Dit was Gary Knight, mijn gids voor de avond. We schudden elkaar de hand en maakten een praatje. Gary en zijn vrouw Lynne verzorgen een reeks aan spooktochten door het land. Terwijl we praatten kwamen er steeds meer mensen opdagen voor de tour en het duurde niet lang voordat we de schaduw van de nacht introkken voor een avond vol verhalenvertellen.

Ik kwam er snel achter dat de staf die Gary mee had gebracht van sleedoorn gemaakt was. Historisch gezien werd dit gedragen door bewakers van donkere verhalen. En inderdaad, de tour zat vol met macabere verhalen uit de geschiedenis en een blik in wat Gary "het rijk der feeën" noemde.

Het was een warme maar druilerige middag in Edinburgh toen ik de volgende dag via de Royal Mile naar St Giles’ Cathedral wandelde. Laten we wel zijn, je weet nooit zeker wat het weer gaat zijn in Edinburgh, maar naar mijn mening voegt een beetje regen wat karakter toe aan deze oude straten.

Mijn gids op de Ghostly Underground Tour was Ross Hepburn van de bekroonde Mercat Tours. Een krachtige kerel met rood haar en hij begroette onze groep met een hartelijk welkom en een paar grappen. De groep bestond uit Australiërs, Engelsen en andere nationaliteiten. Er waren ook een paar kinderen en Ross vroeg plagend of ze een spook wilden zien, waar ze wel oren naar hadden!

De tour bestond uit twee delen. Een wandeling over de Royal Mile met een bezoek aan enkele van de beroemde closes (steegjes) van Edinburgh, voordat we naar de gewelven van Blair Street Vaults gingen. De tour duurde iets meer dan een uur. Op weg naar de gewelven, vertelde Ross bloederige verhalen uit de meer duistere kant van de geschiedenis van Edinburgh. Het hoogtepunt voor mij was een gedetailleerde omschrijving van het leven in de huurwoningen van de stad, wat levendig verteld werd. We leerden de betekenis van de uitspraak "Gardyloo"! Als je niet weet wat dat betekent, dan moet je met deze tour mee om het te weten te komen....

Ik moet bekennen dat ik een beetje sceptisch ben wanneer het over spoken gaat. Maar dankzij deze rondleidingen besef ik nu dat in de meest interessante spookverhalen, feit en fictie door elkaar heen lopen. Als je van geschiedenis houdt, dan zul je deze tours zeker kunnen waarderen en wie weet – misschien zie je wel iets onverwachts? Wandelen met een deskundige gids is een geweldige manier om Schotland te ontdekken.