Culloden Battlefield, Inverness

Over

De jakobitische opstanden

Patriottische Schotten, mishaagde Britten, daden van grote heldenmoed, tactische missers en heel veel inspirerende verhalen; de door oorlog verscheurde 17e en 18e eeuw vormen een ingewikkeld en bekend hoofdstuk in de geschiedenis van Schotland.

De jakobitische opstanden, sterk in verhalen en liederen geromantiseerd, waren in werkelijkheid veel somberder, gekenmerkt door bloederige en polariserende opstanden, onlusten en veldslagen. De jakobieten slaagden er niet in de Stuarts weer op de troon te krijgen, wat uiteindelijk leidde tot de tragische Slag bij Culloden die de gemeenschappen en de infrastructuur van de Hooglanden voor altijd zou veranderen.

Kom meer over deze fascinerende en tumultueuze periode in de Schotse geschiedenis te weten; voor ongeveer een eeuw vanaf de afzetting van Jacobus II tijdens de 'Glorious Revolution' in 1688 tot de dood van Bonnie Prince Charlie in 1788.

Kom meer over Bonnie Prince Charlie te weten en herbeleef zijn fascinerende reis 250 jaar na dato.

Het begin en de Glorious Revolution

Het begon allemaal met Jacobus VII, zoals we hem in Schotland noemden, of Jacobus II, zoals hij in Engeland bekend stond, de laatste rooms-katholieke monarch die over de koninkrijken Engeland, Schotland en Ierland heerste. Koning Jacobus werd door zijn eigen protestantse dochter Maria en zijn schoonzoon, de Nederlandse stadhouder Willem III, afgezet en ging in Frankrijk in ballingschap.

De opstand van 1689 t/m 1692

Glencoe Highlands

De burggraaf van Dundee, Jacobus' meest fanatieke Schotse aanhanger, verzamelde zijn troepen en ging de strijd met het Brits leger van Willem en Maria aan. De eerste jakobitische opstand was uitgebroken, maar kreeg geen brede steun.

  • Geleid door:  John Graham of Claverhouse, de burggraaf van Dundee , beter bekend als "Bonnie Dundee"
  • Belangrijkste veldslagen: Slag bij Killiecrankie (1689), Beleg van Dunkeld (1689), Bloedbad van Glencoe (1692)

De opstanden van 1708, 1715 en 1719

Eilean Donan in Loch Duich met de zon op het water

In 1707 werden Schotland en Engeland tot groot ongenoegen van de jakobitische sympathisanten met elkaar verenigd tot één koninkrijk,. Jacobus VIII/III probeerde tot tweemaal toe, in 1708 en in 1715, zijn troon te heroveren, In 1719 vonden de jakobieten een bondgenoot in Spanje.

  • Geleid door: Jacobus VIII/III (Jacobus Frans Eduard Stuart) ook wel de 'Old Pretender' genoemd
  • Belangrijkste veldslagen: Slag bij Sherriffmuir (1715), Slag bij Glenshiel (1719)

De opstand van 1745 t/m 1746

Inscriptie op herdenkingscairn (grafheuvel) op het slagveld bij Culloden

Nadat hij er niet in slaagde het Frans hof over te halen nog een invasie uit te voeren, besloot prins Karel, de 'Young Pretender' om zijn eigen opstand te financieren. Hij vaarde van Frankrijk naar Schotland en kwam bij Eriskay in de Buiten-Hebriden in juli 1745 aan land. Vervolgens reisde hij door de Hooglanden om een jakobitisch leger te formeren.

  • Geleid door: Prins Karel Eduard Stuart (Karel III), beter bekend als 'Bonnie Prince Charlie' of de 'Young Pretender'
  • Belangrijkste veldslagen: Slag bij Prestonpans (1745), Slag bij Falkirk (1745), Slag bij Culloden (1746)