Noem vijf iconische dingen die met Schotland te maken hebben en de kans is groot dat een daarvan of tartan of de kilt is! We staan erg bekend voor mannen in kilts, maar dit kledingstuk is zoveel meer dan gewoon iets om te dragen. Het is een historisch kledingstuk dat de tand des tijds heeft doorstaan.

Tegenwoordig vindt je tartan zelfs in designercollecties, kledingzaken of warenhuizen.

Maar het begon allemaal hier in Schotland honderden jaren geleden.

Tartan

Colourful tartan selection

  • Hij is een stof, bestaande uit horizontale en verticale strepen in verschillende kleuren op een gekleurde achtergrond
  • De verweven strepen staan bekend als een 'sett'
  • Tartan komt oorspronkelijk uit de Hooglanden
  • De eerste vermelding van tartan in Schotland was in 1538
  • Oorspronkelijk gebruikten de clans lokale planten, mossen en bessen om de wol te verven

Tartan wordt gebruikt om een kilt te maken

Edinburgh Tattoo dancers

Een kilt is een stuk tartan dat om het middel wordt gedragen. Een 'echte' kilt wordt doorgaans gedragen met:

  • Een sporran - een klein tasje dat om het middel over de kilt wordt gedragen. Sporran betekent buidel in het Schots-Gaelisch
  • Een kiltspeld - een decoratief gewichtje dat aan de voorflap van de kilt wordt bevestigd om deze op zijn plek te houden
  • Sgian dubh (spreek het uit als 'sgie-an doev', met de G van goal) - een kleine dolk die in de sok wordt geplaatst. Sgian dubh betekent letterlijk zwart mes in het Schots-Gaelisch

7 weetjes over kilts

  • De kilt komt oorspronkelijk ook uit de Hooglanden
  • Oorspronkelijk was het onbewerkte lap stof van vijf meter
  • Kilts werden vroeger fèileadh-mòr (spreek het uit 'als feelje moor') genoemd, wat grote kilt in het Schots-Gaelisch betekent
  • Hij werd, net als een moderne kilt, rond het middel gewikkeld, waarbij de rest van de stof over de schouder werd gedrapeerd en vastgespeld.
  • Dit bovenstuk kon naar gelang het weer of de temperatuur, of om de drager meer bewegingsvrijgheid te geven losser worden gemaakt.
  • Hij groeide in populariteit, nadat hij door Hooglandregimenten in het Brits leger werd gedragen
  • Kilts werden al gauw ten zuiden van de Schotse grens populair, omdat de Britse aristocratie allerlei Schotse dingen erg modieus vond. Tegenwoordig is hij prominent in de ontwerpen van Vivienne Westwood aanwezig.

Kilts worden hier tegenwoordig vaak gedragen:

  • Op bruiloften, door zowel de bruidegom, bruidsjonkers als de gasten
  • Tijdens de Highland Games, door zowel atleten als toeschouwers
  • Tijdens ceilidhs, door zowel dansers als de band

Andere manieren om tartan te dragen:

  • Als traditioneel tartankleed, gedrapeerd over een normaal kledingstuk
  • Als geruite jurk, rok of broek
  • Als geruite vlinder- of stropdas
  • Als geruit haarlint
  • Als geruite schoenen
  • Als geruite tassen

5 plekken in Schotland om meer over tartan en kilts te leren

Kilts red green close up pipe band

  • Ben je op zoek naar een bepaald tartanpatroon, blader dan door de duizenden ontwerpen in de online catalogus van het Scottish Register of Tartans om jouw ideale kleurencombinatie en ontwerp te vinden
  • Ga bij ondernemingen als 21st Century Kilts of Kinloch Anderson langs, waarvan de laatste ook een Heritage Room Museum heeft waar je familiegeschiedenis van de afgelopen 140 jaar kunt bewonderen
  • Maak een rondleiding door de textielmolen van het Lochcarron of Scotland Visitor Centre in Selkirk in de Schotse Grensregio of bezoek de Lochcarron Weavers Shop in Loch Carron in de regio Wester Ross in de Hooglanden
  • Bij veel tartanleveranciers kun je ook je eigen tartan in jouw persoonlijke stijl en met jouw favoriete kleurencombinatie laten ontwerpen. Je kunt zelfs een verzoek doen om deze in het Scottish Register of Tartans op te laten nemen