Advies Coronavirus (COVID-19). Bekijk op onze website welke ondernemingen hun deuren hebben geopend en voorzien zijn van het logo van “Good to Go”. Kijk voor meer advies over een vakantie in Schotland op onze speciale pagina over het coronavirus.

Het Blog

18 Leuke Schotse Woorden & Hun Betekenis

Leer hoe je, met deze leuke Schotse woorden en hun betekenis, op vakantie met de lokale bevolking kunt praten. We zullen je, van ‘braw’ tot ‘wheesht’, het nodige ‘patter’ (jargon) geven om je het meeste uit jouw volgend bezoek aan Schotland te laten halen!

De Schotse Taal

Weet je het verschil tussen je ‘bahookie’ en je ‘oxter’ niet? Maak je maar geen zorgen; je bent niet de enige. De Schotten mogen dan wel één naam voor de taal hebben, maar het is eigenlijk meer een verzameling dialecten.

Deze kunnen in vieren worden opgedeeld: Eilandschots (gesproken op Orkney en Shetland), Noordschots (gebabbeld van Aberdeen tot aan Angus), Centraalschots (geklessebest van overal van Glasgow tot Dumfries en Argyll), en Zuidschots (zoals in de gave Grensregio te horen).

Maar dan zijn we er nog niet. Binnen elk van deze hoofddialecten zijn er weer verschillende onderdialecten, die héél erg van elkaar kunnen verschillen. Dit zorgt ervoor dat je een enorm verschillend aantal woorden op jouw avonturen door de dorpen, steden en het platteland van Schotland kunt horen (die vaak hetzelfde betekenen)!

Zo wordt een ondeugend kind in Aberdeen een ‘ill-trickit bairn’ genoemd. Maar als je een even brutaal geval in Glasgow tegenkomt, wordt het waarschijnlijk een ‘gallus wean’ genoemd. Het Schots is een taal met een ongelofelijk aantal lokale variëteiten, waarvan elk zijn eigen kenmerkend karakter heeft. Het leuke aan een rondreis door Schotland is dan ook om al deze verschillende woorden over de tong van de lokale bevolking te horen rollen (en waarschijnlijk te moeten vragen wat hij/zij bedoelt)! Laatste tip: noem het geen ‘straattaal’! Het wordt gezien als een echte taal, waarvan we hieronder een paar begrippen uiteen hebben gezet.

Het Schots is natuurlijk slechts een van de vier officiële talen van Schotland. We spreken hier ook Engels, Schots-Gaelisch en de Britse gebarentaal. Wil je liever onze oudste, nog gesproken taal leren? Bekijk dan onze gids Schots-Gaelische taal en geschiedenis!

Een Korte Taalgids Schots

Bahookie

Mocht er een prettiger woord voor kont zijn, dan kennen wij het (nog) niet.

Bijvoorbeeld: “The wee yin fell right on his bahookie.”

In het Engels: “The little one fell on his bum.”

In het Nederlands: “De kleine viel op zijn achterste.”

Blate


Als je in het gezelschap van een Shetlander een beetje bedeesd bent, hoor je misschien deze mooie Schotse uiting.

Bijvoorbeeld: “Dunna be blate; glaep yun down!”

In het Engels: “Don’t be shy; eat up!”

In het Nederlands: “Wees niet verlegen; tast toe!”

Braw


Van de pluizige Schotse hooglanders tot de torenhogen bergen met hun hoofd in de wolken; er is altijd wel een ‘braw’ plaatje van Schotland.

Bijvoorbeeld: “It’s a braw day for a dauner.”

In het Engels: “It’s a lovely day for a walk.”

In het Nederlands: “Het is een mooie dag voor een wandeling.”

Coorie


Dit woord draagt een gevoel van knusheid uit. Denk aan warme wollen dekens, een knisperend haardvuur of een lekker kopje thee (of iets sterkers)!

Bijvoorbeeld: “It’s awfy dreich; it’s a day fur coorieing in under the covers.”

In het Engels: “The weather is awfully dreary; this is a day for snuggling under the covers.”

In het Nederlands: “Het weer is echt slecht; vandaag blijf ik lekker knus onder de dekens”

Dook


Zin in een dook? Als je dapper genoeg bent, kun je zelfs aan de toepasselijk genoemde Loony Dook meedoen!

Bijvoorbeeld: “Dook yer haun in the watter an see if it’s cauld.”

In het Engels: “Dunk your hand in the water and see if it’s cold.”

In het Nederlands: “Plons je hand in het water en kijk of het koud is.”

Dreich

Bijvoeglijk naamwoord: Somber, sip, slecht

Vat dit op hoe je wilt, maar ‘dreich’ is meerdere keren tot het “meest iconische” Schotse woord aller tijden uitgeroepen.

Bijvoorbeeld: “It’s awfy dreich oot there the day.”

In het Engels: “It’s awfully dreary outside today.”

In het Nederlands: “Het weer is vandaag vreselijk slecht.”

Fankle

Of het nu schoenveters of situaties zijn; fankle kan alles wat ook maar enigszins in de knoop zit uitdrukken.

Bijvoorbeeld: “Ma heidphones are aww fankled.”

In het Engels: “My headphones are all tangled.”

In het Nederlands: “Mijn oortjes zitten helemaal door de war”

Gallus

Bijvoeglijk naamwoord: Ondeugend, brutaal, uitdagend

Dit is Glasgow in zes letters opgesomd.

Bijvoorbeeld: “He’s pure galllus, that yin.”

In het Engels: “He’s very cheeky, that one.”

In het Nederlands: “Hij is ondeugend, die kleine.”

Glaikit

Bijvoeglijk naamwoord: Stom, dwaas, niet bij stilgestaan

Naast een paar mooie zinnen is de Schotse taal ook met ongewone scheldwoorden gevuld.

Bijvoorbeeld: “Dinnae be so glaikit – dae something!”

In het Engels: “Don’t be so thoughtless – do something!”

In het Nederlands: “Wees niet zo dom; doe iets!”

Haver

Werkwoord: Lullen, stamelen

De populariteit van dit woord is grotendeels aan een lieve, brildragende tweeling uit Fife te danken.

Bijvoorbeeld: “Awa – yer havering!”

In het Engels: “Get away – you’re talking nonsense!”

In het Nederlands: “Maak dat de kat wijs. Je lult gewoon!”

Keek

Werkwoord of zelfstandig naamwoord: Een blik werpen, een kijkje nemen, kijkje

Ga op reis in Schotland niet alleen maar een beetje keeking. Je wilt het landschap langer in je op nemen!

Bijvoorbeeld: “Goan take a keek oot the windae.”

In het Engels: “Go and have a quick look out of the window.”

In het Nederlands: “Neem een kijkje door het venster.”

Loon

Zelfstandig naamwoord: Jongen, jongeman

In Aberdeenshire zijn er geen ‘jongens’ en ‘meisjes’, maar ‘loons’ en ‘quines.’

Bijvoorbeeld: “Far hiv ye been, loon?”

In het Engels: “Where have you been, boy?”

In het Nederlands: “Jongen, waar heb jij uitgehangen?”

Oxter


Als je het in Schotland niet druk hebt, zeg je dat je er oxterdiep in zit.

Bijvoorbeeld: “Him there, wae the jaikit tucked in his oxter.”

In het Engels: “That man over there with the jacket tucked in his armpit.”

In het Nederlands: “Die man daar, met zijn jas onder zijn oksel!”

Peelie-Wally

Alleen in Schotland klinkt ziek zijn zo vrolijk!

Bijvoorbeeld: “She’s looking awfy peelie-wally.”

In het Engels: “She’s looking awfully pale.”

In het Nederlands: “Ze ziet er erg bleekjes uit.”

Piece


Wat het beleg of welk soort brood het ook is, in het Schots wordt het altijd een piece genoemd.

Bijvoorbeeld: “Canny believe that – av forgoat ma piece.”

In het Engels: “I can’t believe it – I’ve forgotten my sandwich.”

In het Nederlands: “Ik kan het niet geloven. Ik ben mijn boterham vergeten.”

Shoogle


Het Schots is een waarlijk beeldende taal. Je kunt dit goed in het woord ‘shoogle’ of wiebelen zien.

Bijvoorbeeld: “Jist gie it a wee shoogle and it’ll come loose.”

In het Engels: “Just give it a small shake and it’ll come loose.”

In het Nederlands: “Schud het een klein beetje, dan komt het los.”

Comments

Cookiebeleid

VisitScotland gebruikt cookies om uw ervaring op onze website te verrijken. Door onze website te gebruiken stemt u in met ons gebruik van cookies. Lees onze privacy- en cookiesverklaring voor meer informatie.